بابک اسماعیلی


زلف سخن

First Page English Weblog Weblog Archives About me Contact me Photo Blog

پنجشنبه ۱۸ مهر ۱۳۸٧

چند روز پس از تصویب و امضا طرح 700میلیارددلاری دولت بوش برای نجات اقتصاد ایالات متحده از بحران شدید مالی، بازارهای بورس آمریکا هنوز نتوانسته اند سقوط تاریخی ارزش خود در هفته گذشته را جبران نمایند. بحران مالی و کمبود شدید نقدینگی در بانکهای آمریکایی که از زمان وقوع رکود بزرگ سال 1929تاکنون بی سابقه است، سبب گردیده تا میزان استقراض این بانک ها از بانک مرکزی این کشور به بیش از 367میلیارد دلار در روز برسد. این بانکها به دلیل کمبود نقدینگی به هیچ عنوان حاضر به پرداخت وام به یکدیگر نیستند و چاره ای جز استقراض از بانک مرکزی برای تامین نقدینگی مورد نیاز خود ندارند.
    روند شکل گیری این بحران، به اوایل سال 2006 بازمی گردد. در آن زمان بانکهای مسکن، پرداخت وام با بهره بسیار پایین را آغاز کردند. بانکها و بنگاههای تجاری در آمریکا این وام ها را از بانکهای مسکن خریداری و در اختیار متقاضیان قرار دادند. پایین بودن بهره این وام ها سبب شد تا هر فردی در آمریکا که درآمد ثابتی داشت برای دریافت وام هجوم ببرد. پس از مدتی و با توجه به حجم تقاضای بسیار زیاد متقاضیان برای دریافت وام، قیمت مسکن در آمریکا افزایش یافت. از آنجایی که در قرارداد پرداخت وام عنوان شده بود که با افزایش قیمت مسکن، بهره وام قابل افزایش است، رشد قیمت مسکن سبب افزایش بهره وام و میزان اقساط آن و ناتوانی مردم در بازپرداخت آنها گردید و رفته رفته حجم وام های غیرقابل بازپرداخت بانکها رشد کرد.
    همزمان با این بحران، بنگاههایی که در بخش ساخت و ساز فعالیت می کردند با پدیده کاهش تقاضا مواجه شدند. این بحران و پایین آمدن قدرت خرید مردم به دلیل افزایش میزان اقساط وام های مسکن در کنار تمرکز کاخ سفید طی دوره ریاست جمهوری بوش بر اقدامات نظامی در افغانستان و عراق و تحمیل هزینه های شدید و بی نتیجه سیاسی و اقتصادی بسیار به مالیات دهندگان آمریکایی سبب بروز و تشدید این بحران مالی بزرگ در آمریکا گردید.
    حجم کمک به نهادهای مالی آمریکا یعنی 700میلیارد دلار که 5.8درصد تولید ناخالص داخلی این کشور را تشکیل می دهد، نتوانست از شدت این بحران بکاهد. این یک واقعیت است که طرح اقتصادی واشنگتن با تردیدهایی مواجه است و نمی تواند کارساز باشد. آمریکا سالهاست که از ناکارآمدی مصیبت بار رهبری خود رنج می برد و در واقع ورشکستگی در این کشور هم اقتصادی و هم سیاسی است.
    مطرح شدن اولیه طرح 700میلیارددلاری در کنگره آمریکا و رد آن از سوی نمایندگان نشان دهنده نوع نگرش دولت مردان واشنگتن به بوش است. جرج بوش همزمان با ارائه این طرح با اعضای کنگره به صورت تلفنی تماس گرفته بود و آنها را ترغیب کرده بود تا به این طرح به اصطلاح نجات رای مثبت دهند. از دیگرسو اعضای تیم اقتصادی بوش نیز در کنگره که به شدت تحت فشار بودند، به رایزنی های وسیعی در کنگره دست زدند. اما شاهد بودیم که در نهایت دوسوم هم حزبی های جرج بوش به این طرح رای منفی دادند که این تصمیم خود گویای وضعیت و اعتبار جرج بوش در مقام ریاست جمهوری آمریکا است. اعضای کنگره اعلام کردند مردم با ارسال پیام های مختلف خواستار آن بودند که به این طرح رای منفی بدهند.
    باور عمومی در آمریکا این است که برای رفع بحران مالی این کشور باید اقدامات دیگری صورت پذیرد و مردم طرحی که مقامات کاخ سفید و مقامات وال استریت آن را به عنوان طرح تامین منابع مالی بانکها یا طرح نجات اقتصاد آمریکا نامیده اند را تنها برای نجات واسطه گران و دلالان بزرگ می دانند و به این علت که بر اساس آن، سالهای طولانی باید بخش زیادی از مالیاتهای خود را برای کمک به بانکها و نهادهای مالی بپردازند از آن حمایت نمی کنند.
    در حال حاضر امپراتوری آمریکا در لبه پرتگاه قرار گرفته و بوش اعتبار خود را در افکار عمومی آمریکا از دست داده است و در این کشور دیگر از اعتمادی برخوردار نیست.
    در بعد بین المللی اکثر مردم جهان بحران مالی آمریکا را نشان ریاکاری مسئولان این کشور می دانند. آمریکا و غرب در سالهای گذشته همواره تلاش می کردند سیستم مالی خود را از طریق نهادهایی چون صندوق بین المللی پول و بانک جهانی به کشورهای دیگر خصوصا کشورهای آسیایی تحمیل کنند. اما اکنون این سؤال مطرح می شود که آیا سیستم آزاد مالی و اقتصادی با توجه به بحران اخیر می تواند در همه کشورها کارایی داشته باشد؟
    به گفته کارشناسان آمریکایی ها ابتدا باید مشکلات و مسایل مالی خود را حل کنند و سپس برای کشورهای دیگر طرح های مالی و اقتصادی پیشنهاد کنند.
    بحرانی که در آمریکا از مدتی پیش آغاز و تشدید یافت، بیش از آنکه اقتصادی باشد سیاسی است و افول قدرت ریاکارانه ای را نشان می دهد که مقام معظم رهبری پیشتر گفته بودند که یک کاخ شیشه ای است.


بابک اسماعیلی دهنه سری عضو انجمن اقتصاددانان ایران - روزنامه کیهان - سال شصت و هفتم - شماره 19201

[ ۸:٠٠ ‎ق.ظ ]   [ بابک اسماعیلی ]   [ لینک مطلب

موضوع نوشتار: اقتصاد و موضوع نوشتار: سیاست



[ Home | Archives | E-mail ]


POWERED BY
PERSIANBLOG


  RSS 2.0  

 

 

Copyright © 2004-2007 Babak Esmaeili. All rights reserved. Design by Zolfesokhan
NOTICE: May not be duplicated or distributed in any form unless with prior consent.
 

تمام حقوق مربوط به ا‌ین صفحه، متعلق به بابک اسماعیلی  است. هرگونه برداشت و بازنشر نوشته‌های ا‌ین صفحه منوط به در‌یافت اجازه از صاحب ا‌ین تارنما می باشد.