بابک اسماعیلی


زلف سخن

First Page English Weblog Weblog Archives About me Contact me Photo Blog

یکشنبه ٢۱ مهر ۱۳۸٧

نزدیک به یک قرن از طرح اولیه ی ایده ی مالیات بر ارزش افزوده (VAT) که توسط فون زیمنس مطرح گردید می گذرد. این طرح نخستین بار در کشور فرانسه به مرحله اجرا درآمد و پس از آن به تدریج در دیگر کشورهای اروپایی و چند کشور آسیایی مورد استفاده قرار گرفت و در حال حاضر سالهاست در اکثر کشورهای عضو اتحادیه اروپا با نرخی بین 20 تا 25 درصد پیاده سازی و به اجرا در آمده است.
با شروع به کار دولت نهم و با توجه به منافع سرشاری که سیستم مالیات بر ارزش افزوده در پی دارد، قانون 3 درصدی مالیات بر ارزش افزوده از اول مهرماه به اجرا درآمد که با اجرای آن عده ای از بازاریان، اصناف و به خصوص فروشندگان طلا و جواهر در شهرهای بزرگ، در اعتراض به این سیاست درست و ضروری دست به اعتصاب صنفی زدند که با دستور ریاست محترم جمهوری، اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده برای این صنف به مدت سه ماه به تعویق افتاد تا طی این مدت، با ایجاد یک کار گروه متشکل از صنف طلا و جواهر استانها و سازمان امور مالیاتی، چگونگی اجرای این قانون در صنف طلا و جواهر مورد بررسی قرار گیرد.
مالیات ستانی بهترین روش تامین مخارج و هزینه های دولت ها است و تامین مخارج و هزینه های دولت از طریق مالیات، سبب می شود تا دولت در مقابل مطالبات مردم از خود حساسیت بیشتری نشان دهد و بیشتر پاسخگو باشد.
در کشورهای توسعه یافته به دلیل بزرگ بودن پایه مالیاتی، نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی (GDP) بالای 30درصد است و این کشورها بخش عمده ای از بودجه عمومی خود را از طریق مالیاتهای مستقیم تامین می کنند. این درحالیست که در اقتصاد ما، کمتر از 35 درصد بودجه عمومی کشور به طور مستقیم از مالیاتها تامین می گردد و به دلیل کوچک بودن پایه مالیاتی، نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی (GDP) چیزی بین 7 تا 9 درصد می باشد.
با نگاهی به پایه مالیاتی در ایران که کوچک و محدود است به این نتیجه می رسیم که افراد ثروتمند و متمولی که از بیشترین امکانات، خدمات و خصوصا یارانه ها چون یارانه بخش انرژی استفاده می کنند و سوداگران، واسطه گران و دلالانی که سودهای کلان و بادآورده ای را از طریق واسطه گری و دلالی به دست آورده اند از پرداخت مالیات فرار می کنند و به جای آنان کارمندان و کارگران و افرادی که با حقوق و دستمزد مشخص ماهیانه کسب درآمد می کنند هر ماه و به صورت منظم به دولت مالیات می پردازند. متاسفانه قسمت عمده ای از معاملات تجاری، خرید و فروش ها، واردات و افرادی که بیشترین تولید سود، ارزش افزوده و ثروت را دارند از پرداخت مالیات معاف هستند و یا با استفاده از ترفندهایی از پرداخت آن فرار می کنند.
سیستم مالیات بر ارزش افزوده یکی از اصلی ترین روش های بزرگ کردن پایه مالیاتی است که با ایجاد عدالت به جای آنکه تنها کارمندان و اقشار با حقوق ثابت ماهیانه، مالیات بپردازند، سبب می گردد تا همه افراد و با توجه به میزان سود، ارزش افزوده و ثروت کسب کرده، مالیات بپردازند.
اجرای درست و به نحو مناسب این سیستم مالیاتی که باید با آموزش و تبلیغ فراگیر صورت پذیرد، سبب می شود تا مردم در پرداخت مالیات بر ارزش افزوده به یک تفاهم ملی دست یابند و به این باور برسند که این مالیات از طرق مختلف مجددا به خودشان باز خواهد گشت و بدین وسیله آن را به سیاست و ابزاری تبدیل می کند تا سهم مالیات در بودجه ی عمومی کشور را به بالای 85 درصد برساند. در این صورت، به جای آنکه تنها یک عده معدود مالیات بپردازند همه افراد در پرداخت مالیات مشارکت می نمایند و با افزایش سهم مالیات در بودجه عمومی کشور، وابستگی به درآمد نفتی کاهش و از میزان تورم کاسته می شود. در ضمن با اجرای صحیح و مناسب VAT، تولید کالاهای ضروری و معیشتی مردم با روشهایی چون معافیت از پرداخت مالیات برارزش افزوده ارزان و تقویت و یا با جایگزینی VAT به جای تجمیع عوارض از گران شدن آن جلوگیری می شود و در عوض کالاهای غیرضروری و مضری مانند سیگار با استفاده از این روش مالیاتی گران و مصرف آن ساماندهی می شود.
البته شرایط خاص اقتصادی کشور، مجریان عرصه اقتصادی را بر آن می دارد که هوشیارانه قدم بردارند.
اقتصاد ایران سالهاست که با یک رکود تورمی مواجه و دست و پنجه نرم می کند. در این شرایط دولت ها باید با هزینه های سرمایه گذاری چون کم نمودن مالیات ها و کاهش نرخ بهره، مردم را به سرمایه گذاری تشویق و اقتصاد را از حالت رکود خارج و به سمت رونق حرکت دهند. در این چارچوب، دولت با تعیین نرخ 3 درصدی مالیات بر ارزش افزوده که 1.5 درصد آن مربوط به مالیات و مابقی عوارض شهرداری هاست و براساس آن شهرداری ها حق وضع هیچ گونه عوارض دیگری را نخواهند داشت، قدم منطقی را برداشته است.

بابک اسماعیلی دهنه سری. عضو انجمن اقتصاددانان ایران
مقاله برگزیده و رتبه نخست سومین جشنواره مطبوعات و خبرگزاری ها در حوزه مالیات

[ ۱۱:٤٠ ‎ب.ظ ]   [ بابک اسماعیلی ]   [ لینک مطلب

موضوع نوشتار: اقتصاد



[ Home | Archives | E-mail ]


POWERED BY
PERSIANBLOG


  RSS 2.0  

 

 

Copyright © 2004-2007 Babak Esmaeili. All rights reserved. Design by Zolfesokhan
NOTICE: May not be duplicated or distributed in any form unless with prior consent.
 

تمام حقوق مربوط به ا‌ین صفحه، متعلق به بابک اسماعیلی  است. هرگونه برداشت و بازنشر نوشته‌های ا‌ین صفحه منوط به در‌یافت اجازه از صاحب ا‌ین تارنما می باشد.