بابک اسماعیلی


زلف سخن

First Page English Weblog Weblog Archives About me Contact me Photo Blog

یکشنبه ۸ شهریور ۱۳۸۸


بزرگترین بنگاه اقتصادی دولت؛ بیم ها و امیدها
بابک اسماعیلی. عضو انجمن اقتصاددانان ایران

وزارت نفت به عنوان پردرآمدترین وزارتخانه ایران بی شک از جمله وزارتخانه هایی است که در تمامی دولت ها مورد توجه خاص بوده و همواره اخبار پیرامونی آن با حساسیت بسیار مورد پیگیری قرار می گیرد. آنچه این حساسیت را در دوره دهم دوچندان کرده است، معرفی «سیدمسعود میرکاظمی» وزیر بازرگانی دولت نهم به عنوان وزیر پیشنهادی رئیس جمهور برای تصدی پست وزارت در این وزارتخانه استراتژیک است.
    میرکاظمی که به گفته موافقان و مخالفان دولت نهم، یکی از موفق ترین وزیران کابینه به حساب می آید، در صورت کسب رای اعتماد از مجلس شورای اسلامی می بایست در فضایی متفاوت با وزارت بازرگانی و درواقع در بزرگترین بنگاه سیاسی- اقتصادی کشور فعالیت کند که این موضوع سبب شده تا وی بیش از سایر وزیران پیشنهادی زیر ذره بین نمایندگان مجلس، کارشناسان اقتصادی و حتی فعالان سیاسی قرار گیرد.
    «سیدمسعود میرکاظمی»، بی شک یکی از بی حاشیه ترین و به اذعان کارشناسان موافق و مخالف، دارای کارنامه ای موفق در وزارت بازرگانی دولت نهم بوده است. رئیس جمهور نیز هنگام معرفی «مهدی غضنفری» به عنوان جانشین وی در وزارت بازرگانی، از وزیر پیشنهادی خواست تا راه و برنامه های او را در این وزارتخانه ادامه دهد و کارهای ناتمام را به سرانجام برساند. اما این بار معرفی میرکاظمی به عنوان وزیر نفت دارای تاملاتی است که در این خصوص می توان به نکاتی چند اشاره کرد:
    1- باید اعتراف کرد که موقعیت ژئواکونومیک و ژئوپلتیک جمهوری اسلامی ایران در کنار ذخایر عظیم نفت و گاز عامل تعیین کننده ای است که می تواند به عنوان موتور محرکه حرکت پرشتاب به سوی توسعه پایدار مورد استفاده قرار بگیرد. این صنعت درحال حاضر سهمی 28 درصدی در تولید ناخالص ملی (GNP) و سهمی 58 درصدی در درآمدهای ارزی کشورمان دارد و حدود 70 درصد از بودجه کل کشور را تامین می کند. این نقش ممتاز سبب شده است تا این وزارتخانه در طول سالیان گذشته همواره با مدیریتی سیاسی اداره شود و متاسفانه همواره شاهد برخی رانت ها در سطوح مختلف این وزارتخانه هستیم. موضوع رانت در این وزارتخانه موضوع جدیدی نیست. بنابر شواهد رسمی موجود رئیس دولت اصلاحات 8 سال از تدوین اساس نامه شرکت ملی نفت ایران طفره رفت که در نتیجه این اقدام خلاف قانون و براساس گزارش تفریغ بودجه دستگاه های دولتی، پس از گذشت سال ها هنوز از 6 هزار میلیارد تومان ناپدید شده از عواید نفتی در دوران اصلاحات خبری نیست و روشن نشده است که چرا از 34 هزار میلیارد تومان عواید نفتی سال 1383 تنها 16 هزار میلیارد تومان به خزانه عمومی کشور و معادل 12 هزار میلیارد تومان به حساب ذخیره ارزی واگذار شده است. قرارداد کرسنت یکی دیگر از سومدیریت های به جای مانده از حاکمیت سیاسی دوران گذشته بر وزارت نفت است که تاکنون بخشی از ابعاد آن مشخص شده است.
    تحمیل زیانی 22 میلیارد دلاری در صورت اجرای این قرارداد که موجب تضییع منافع ملی کشور و نگرانی افکار عمومی کشور شد تا آنجا که دستگاه های قضایی و اطلاعاتی کشور پس از پیگیری های روزنامه کیهان با احضار 12 تن از مدیران و وابستگان اردوگاه اصلاحات در وزارت نفت و دستگیری برخی از اعضای دفتر وزارتی وزیر نفت دولت اصلاحات برخی از ابعاد آن را روشن ساخت. بنابراین امید است که وزیر جدید بتواند با قطع دست و جلوگیری از نفوذ مدیران رانت خوار و رانت جو این وزارتخانه پولساز را از سایه مافیای نفتی برهاند.
    2- معرفی میرکاظمی به عنوان وزیر پیشنهادی نفت دولت دهم از سوی رئیس جمهوری می تواند دارای این پیام برای مافیای نفتی باشد که دوران مدیریت بسته و در دست عده ای محدود بر این وزارتخانه به سر آمده و باید نگاه ها را به این حوزه از ثروت تغییر داد. از سوی دیگر اگرچه استحصال، استخراج و تولید نفت از مهم ترین فعالیت های این وزارتخانه به شمار می رود اما توسعه زیرساخت های صنعت نفت و گاز و توسعه آن ها در ابعاد مختلف نیازی استراتژیک است که پس از تحریم آمریکا در واردات بنزین به ایران و طرح خودکفایی 48 ساعته بنزین بیشتر مورد توجه قرار گرفت. همچنین تغییر نگاه به نفت و گاز از یک کالای مصرفی درآمدزا به کالایی سرمایه ای از دیگر مواردی است که امید می رود با حضور میرکاظمی در صورت کسب رای اعتماد در این وزارت خانه مورد توجه قرار گیرد.
    3- جذب سرمایه گذاری های داخلی و خارجی جهت توسعه زیرساختارهای بالادستی و پایین دستی و بهینه ساختن مصرف انرژی از دیگر حوزه هایی است که با حضور مدیران غیرسیاسی در این وزارتخانه می تواند شکل مناسبی به خود گیرد تا همانند دوران اصلاحات از ساخت پالایشگاه برای تولید بنزین ممانعت به عمل نیاید.
    در پایان به نظر می رسد وزیر نفت دولت دهم هر که باشد، فارغ از اینکه میرکاظمی بتواند موفق به کسب رای نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی شود یا خیر، کار دشواری در این وزارتخانه دارد و از هم اکنون باید خود را آماده یک مبارزه همه جانبه نماید.

لینک در روزنامه کیهان. یکشنبه 8 شهریور 1388- شماره 19449. صفحه 4.

[ ۸:٠٠ ‎ق.ظ ]   [ بابک اسماعیلی ]   [ لینک مطلب

موضوع نوشتار: اقتصاد



[ Home | Archives | E-mail ]


POWERED BY
PERSIANBLOG


  RSS 2.0  

 

 

Copyright © 2004-2007 Babak Esmaeili. All rights reserved. Design by Zolfesokhan
NOTICE: May not be duplicated or distributed in any form unless with prior consent.
 

تمام حقوق مربوط به ا‌ین صفحه، متعلق به بابک اسماعیلی  است. هرگونه برداشت و بازنشر نوشته‌های ا‌ین صفحه منوط به در‌یافت اجازه از صاحب ا‌ین تارنما می باشد.