شمشیر شکسته داموکلس

مجلس سنای آمریکا، روز پنجشنبه 30 جولای 2009 (8 مرداد 1388) با هدف تحت فشار قرار دادن کشورمان در چشم پوشی از حقوق قانونی و صلح آمیز هسته ای خود، به تحریم شرکتهای صادر کننده بنزین به ایران رای داد.
بر اساس این طرح که در قالب قانون 34 میلیارد دلاری هزینه های انرژی و آبرسانی آمریکا گنجانده شده بود و پیش از سنا، مجلس نمایندگان آمریکا در آخرین ساعات روز چهارشنبه 29 جولای 2009 به آن رای مثبت داد، از این پس شرکتهایی که اقدام به صادرات بنزین به ایران کنند با اقدامات تنبیهی آمریکا روبرو خواهند شد. «هوارد برمن»؛ رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا که این طرح را تحت عنوان «نقشه سوم» برای تحریم صدور فرآورده های نفتی به ایران تهیه کرده است، در جلسه ای که به منظور بررسی مسائل مربوط به ایران پیش از رای گیری تشکیل شد، هدف از تهیه، تصویب و اجرای این قانون را اینگونه عنوان نمود: «من این لایحه را مثل یک شمشیر داموکلس بالای سر جمهوری اسلامی می دانم که هشداری روشن به
ایرانی هاست که می گوید اگر به طور جدی وارد مذاکره با آمریکا نشوند و فوراً غنی سازی اورانیوم را مطابق قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد متوقف نکنند، چه پیش خواهد آمد. اگر مذاکره مستقیم مورد پذیرش ایران قرار نگیرد آن وقت من آماده پیشبرد لایحه تحریم فرآورده های نفتی علیه ایران در پاییز پیش رو هستم.»
در این خصوص اشاره به نکاتی در خور توجه است:
1- بر اساس این طرح، مجازات و تنبیه شرکت های صادر کننده بنزین به ایران، پس از نشست گروه بیست که در ماه سپتامبر 2009 برگزار می شود به اجرا در خواهد آمد. مقامات آمریکایی اعلام کرده اند که اگر تا آن تاریخ، ایران در توقف برنامه هسته ای خود و مذاکره با غرب، گام های مثبتی بردارد! طرح کنگره آمریکا برای تنبیه شرکت های صادر کننده بنزین به ایران لغو می شود و در غیر این صورت، طرح تحریم به قوت خود باقی خواهد بود. همانطور که پیشتر در یادداشتی مفصل تحت عنوان «اقتصاد ایران و نسخه بیلدربرگی براندازی نرم» در ماههای نخست ریاست جمهوری «باراک اوباما»، مستاجر جدید کاخ سفید مورد اشاره قرار داده ام، ایالات متحده در این دوره می کوشد با استفاده از نفوذ در منافذ اقتصادی ایران، نظام جمهوری اسلامی را به چالش کشیده و مقاصد شوم استعماری را در سطح منطقه ای و بین المللی دنبال نماید. در همین زمینه « دنیس راس» یکی از صهیونیست های نشان دار که اوباما وی را به عنوان «هماهنگ کننده ارشد سیاستهای امریکا در قبال ایران» تعیین کرده است، در یادداشتی در تاریخ 31 دسامبر 2008
(11 دی ماه 1387) در هفته نامه امریکایی News Week می نویسد: «تحریم های سازمان ملل در سه سال گذشته معطوف به صنایع هسته ای و موشکی ایران بوده و اقتصاد ایران را هدف قرار نداده است... هدف قراردادن اقتصاد به شیوه مستقیم تر، تهران را وادار خواهد ساخت که انتخاب دیگری داشته باشد. ایران نقاط آسیب عمیقی در اقتصاد خود دارد. این کشور 43درصد از بنزینش را وارد می کند و صنایع نفت و گاز طبیعی آن به شدت نیاز به مبالغ عظیم سرمایه گذاری و فن آوری دارد. اظهارات «مارک دوبوویتز»، مدیرعامل بنیاد صهیونیستی موسوم به «دفاع از دموکراسی ها» درباره این طرح سنا خود تاییدی بر این مدعاست وی اظهار داشته است: «کنگره از فکر هدف گرفتن پاشنه آشیل اقتصادی ایران که همان وابستگی این کشور به واردات سنگین بنزین است، برای توقف برنامه غیرقانونی تولید سلاح های هسته ای آن استفاده می کند.» در همین حال خبرگزاری رویترز، روز دوشنبه 3 اوت (12 مرداد سالجاری) اعلام کرد «یک کارمند دولت اسرائیل که نمی خواهد نامش فاش شود، به خبرگزاری رویترز گفت که ممنوعیت صادرات بنزین به ایران، موضوعی بوده که مدت هاست اسرائیل و هم پیمانانش بر روی آن بحث می کنند، ولی سیاستگزاران واشنگتن نگران آن هستند که واکنش ایران می تواند پیامدهایی بر بازار جهانی نفت داشته باشد.» این خبرگزاری آمریکایی افزود «نه کاخ سفید و نه وزارت خارجه آمریکا نمی خواستند در این باره نظر بدهند که ممنوعیت صادرات بنزین به ایران، موضوع رایزنی ها با اسرائیل و هم پیمانان اروپایی بوده است.»
2- وضع تحریم فروش بنزین به ایران و همچنین تحریم خرید نفت خام از شرکتهایی که بنزین به ایران می فروشند، موضوعی قدیمی و سیاستی از پیش شکست خورده است. ایالات متحده بیش از یک سال است که بحث تحریم فروش بنزین به ایران از سوی متحدان استراتژیک خود را مطرح می کند و دولتمردان ایرانی نیز متقابلا اعلام کرده اند که نگرانی از این اقدام ندارند و حتی به راهکارهای مقابله با این اقدام به خوبی اندیشیده اند. میزان واردات و تولید کنونی بنزین را به ترتیب حدود 22 میلیون لیتر در روز و 45 میلیون لیتر در روز است. با توجه به تنوع بسیار زیاد مبادی واردات بنزین در جهان، اجرای طرح تحریم بنزین علیه ایران، نمی تواند ساختار حمل و نقلی کشور را تحت تاثیر قرار دهد و فقط فروشندگان بین المللی بنزین را متضرر می کند. از سوی دیگر اجرای طرح سهمیه بندی بنزین از تیرماه سال 1386و استفاده از کارت هوشمند سوخت، نتایج خوبی برای کنترل مصرف سوخت به همراه داشته است. در حالی که به طور معمول می بایست با ورود تعداد بیشتر خودرو به چرخه حمل و نقل، 4 تا 5 درصد رشد مصرف بنزین در این مدت ثبت می شد، بنابر آمار رسمی، استفاده از کارت هوشمند سوخت صرفه جویی قابل توجه بیش از 20 میلیون لیتر در روز را سبب شده است.
3- به نظر می رسد مخالفان نظام جمهوری اسلامی ایران با ذهنیتی متعلق به دهه 1350و حتی پیشتر از آن، گمان برده اند تحریم بنزین ، ضربه ای کاری بر شاکله اقتصادی و سیاسی نظام جمهوری اسلامی ایران و ملت انقلابی ایران وارد می آورد. این در حالی است که تجربه 30 ساله اخیر جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با تحریم های بین المللی آمریکا و متحدان غربی و شرقی این کشور ثابت می کند که در هر مقطعی ملت ایران مورد ظلم و تحریم قرار گرفته، در همان مقطع به رشد و بالندگی دست یافته است. در ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تنها شش پالایشگاه نفت خام با ظرفیت عملیاتی 825هزار بشکه در روز در کشور فعال بود و حجم تولیدات اصلی این شش پالایشگاه تنها 105هزار مترمکعب در روز بود، اما در حال حاضر 9پالایشگاه نفت با ظرفیت عملیاتی یک میلیون و 740 هزار بشکه در روز، فرآورده های نفتی مورد نیاز کشور را تامین می کنند و حجم تولیدات اصلی پالایشگاه های کشور، حدود 240 هزار مترمکعب در روز افزایش یافته است و احداث هفت پالایشگاه جدید و نسل جدید نفت خام نیز در دست اجرا قرار گرفته است. با بهره برداری از این تاسیسات جدید، ظرفیت پالایش نفت خام کشور در سالهای 1391و 1392خورشیدی به سه میلیون و 100هزار بشکه در روز افزایش خواهد یافت و تولید بنزین کشور به رقم 180میلیون لیتر در روز (از میزان فعلی 44 میلیون لیتر در روز)، بالغ خواهد شد. با تحقق این برنامه ها، نه تنها نیاز داخل به بنزین تامین می شود ، بلکه جمهوری اسلامی ایران به یک صادرکننده عمده بنزین در منطقه تبدیل می شود. خبرگزاری فرانسه نیز با اذعان به این موضوع که ایران به زودی تولیدکننده بنزین خواهد شد اعلام کرد، کشورهای صادرکننده بنزین و سرمایه گذار در این حوزه، تغییر موضع ایران از یک کشور واردکننده بنزین به کشوری صادرکننده، را فرصت خوبی برای سرمایه گذاری و ایجاد اشتغال می دانند، هرچند این خبر برای شرکت ها و کشورهای صادرکننده بنزین چندان خوشایند نیست.
4- شمشیر «داموکلس» از نظر تاریخی نشان دهنده وضعیتی است که حدود قرن چهار پیش از میلاد در کنارخوشبختی، خطر مرگ و نیستی بالای سر انسان ها قرار دارد و هر لحظه آن ها را تهدید به مرگ می کند و انسان ها در اتمسفری از خوشبختی و بدون اطلاع از مرگ زندگی می کنند. اما در این میان، شمشیر شکسته داموکلس آمریکا که سناتور«هوارد برمن» ادعا می کند بالای سر جمهوری اسلامی ایران قرار داده شده تا ایران دست از فعالیت های صلح آمیز هسته ای خود بردارد، شمشیر شکسته ای است که درآن از خوشبختی خبری نیست. تنها پیام سیاسی این اقدام یکجانبه و برخلاف تمامی کنوانسیون های جهانی را باید در این عبارت دانست: «تسلیم بی قید و شرط ملت های آزادیخواه به خواست استثمارگرانه و ستم گرانه ی قدرت های زورگو.» هر چند به نظر می رسد هدف کاخ سفید از اتخاذ چنین سیاست هایی در برابر کشورهای مستقل و نوظهور، تحمیل شرایط زندگی توام با ترس و هراس همیشگی از آمریکا در سراسر جهان است، اما سردمداران کاخ سفید گویا فراموش کرده اند که جهانیان دیگر در عصری به سر نمی برند که انسان ها به راحتی قرن های پیش طوق برد گی و اسارات را یا به خاطر اعتقادی و یا از طریق زور بر گردن نهند.امروزه بیش از هر زمان دیگری، مردم کشورهای تحت سلطه و یا پیرامونی برای مقابله با این شمشیر شکسته داموکلس قدرت های زورگو به پا خواسته اند و همگام با ملت آزاده ایران راه مبارزه با سیاست های یکجانبه زورگویان را برگزیده اند.

بابک اسماعیلی. عضو انجمن اقتصاددانان ایران

لینک مقاله در روزنامه کیهان: پنجشنبه 15 مرداد 1388- شماره 19429

/ 0 نظر / 9 بازدید